Is een mondelinge overeenkomst rechtsgeldig?

Is een mondelinge overeenkomst rechtsgeldig?

Het korte antwoord: ja, een mondelinge overeenkomst kan rechtsgeldig zijn. In het Nederlandse recht geldt als uitgangspunt dat voor het sluiten van een overeenkomst geen vormvereisten gelden. Dat betekent dat een overeenkomst tot stand komt zodra er sprake is van een aanbod dat wordt aanvaard. Dat kan schriftelijk, maar net zo goed mondeling.

Er bestaan wel uitzonderingen. Voor bepaalde overeenkomsten schrijft de wet wél een specifieke vorm voor. Een bekend voorbeeld is de koop van een woning door een particulier: die moet schriftelijk worden vastgelegd. In de meeste andere situaties is een mondelinge afspraak echter voldoende om juridisch bindend te zijn.

Het bewijsprobleem bij mondelinge afspraken

Hoewel een mondelinge overeenkomst dus geldig kan zijn, zit de grootste uitdaging meestal in het bewijs. Als er later discussie ontstaat over de vraag óf er een overeenkomst is gesloten en wat precies is afgesproken, dan kan dat lastig te onderbouwen zijn.

De hoofdregel is dat degene die zich beroept op het bestaan van een overeenkomst, dit ook moet bewijzen. Bij een schriftelijk contract is dat relatief eenvoudig. Bij een mondelinge afspraak vraagt dat om ander bewijs. Denk bijvoorbeeld aan:

• e-mail- of WhatsAppberichten waarin naar de afspraak wordt verwezen;
• een geluidsopname van het gesprek waarin de overeenkomst is gesloten (voor zover rechtmatig verkregen);
• verklaringen van getuigen die bij het gesprek aanwezig waren;
• facturen of betalingen waaruit blijkt dat partijen uitvoering hebben gegeven aan de afspraak.

Uiteindelijk beoordeelt de rechter of het aangeleverde bewijs voldoende is. De rechter heeft daarbij een grote mate van vrijheid in de waardering van het bewijs. Dat betekent dat niet één specifiek bewijsstuk doorslaggevend hoeft te zijn, maar dat het geheel aan omstandigheden wordt meegewogen.

Mondelinge overeenkomst ontbinden of vernietigen: kan dat?

Ook een mondelinge overeenkomst kan worden ontbonden of vernietigd, maar niet zomaar. Het enkele feit dat je spijt hebt of je hebt bedacht, is daarvoor niet voldoende. In het contractenrecht geldt: afspraak is afspraak.

Ontbinding of vernietiging is alleen mogelijk als daar een juridische grond voor bestaat. Je kunt bijvoorbeeld denken aan:

• wanprestatie: de andere partij komt zijn verplichtingen niet (goed) na;
• dwaling: je bent de overeenkomst aangegaan op basis van onjuiste of onvolledige informatie;

Hoewel de overeenkomst mondeling tot stand kan zijn gekomen, is het sterk aan te raden om een ontbinding of vernietiging altijd schriftelijk vast te leggen. Bij voorkeur doe je dit per aangetekende brief, zodat je kunt aantonen dat de verklaring de andere partij heeft bereikt.