Waarom merkinschrijving in de kledingindustrie geen onaantastbaar gegeven is

In de kledingindustrie is merkbescherming een cruciaal concurrentiemiddel. Een onderscheidend merk werkt door in uiteenlopende facetten: het draagt bij aan brandbuilding, versterkt de reclamefunctie en bepaalt hoe een kledingbedrijf overkomt op het publiek. Maar wat als een concurrent jouw merkidentiteit inpikt, terwijl jij je merk nooit officieel hebt laten inschrijven? Een recente uitspraak van het Gerecht van de Europese Unie van 11 maart 2026 — over een nietigheidsvordering tegen het merk “GEOGRAPHICAL NORWAY EXPEDITION” — laat zien dat je ook dan niet met lege handen hoeft te staan.

Wanneer kun je een merkinschrijving aanvechten?

Toch is een merkinschrijving geen onaantastbaar gegeven. Wie meent dat een ingeschreven merk ten onrechte is toegekend, kan een vordering tot nietigverklaring instellen. Dat kan op basis van een ouder ingeschreven merk, maar ook op basis van een niet-ingeschreven teken dat aantoonbaar in het handelsverkeer wordt gebruikt. In de aangehaalde zaak werden beide gronden ingezet: een ouder beeldmerk én een niet-ingeschreven teken dat in combinatie met de Noorse vlag werd gebruikt. Het ging daarbij om waren in klasse 25: kleding, schoeisel en hoofddeksels.

Wanneer is sprake van kwade trouw bij merkinschrijving?

Het Gerechtshof past bij de beoordeling of sprake is van kwade trouw vaste rechtspraak toe. Meerdere factoren spelen een rol: wist de aanvrager — of behoorde hij te weten — dat een gelijk of overeenstemmend teken al werd gebruikt voor vergelijkbare waren of diensten? En wat was de intentie van de aanvrager? Daarnaast mag rekening worden gehouden met de commerciële logica achter de merkaanvraag en de chronologie van de gebeurtenissen die eraan voorafgingen. Het Gerechtshof benadrukt bovendien dat kwade trouw moet worden beoordeeld in de context van het zakelijke leven.

Uit de bewijsstukken in de aangehaalde zaak bleek onomstotelijk dat de aanvrager op de hoogte was van het gebruik van het oudere teken, dit volgde onder meer uit catalogi, vermarkte producten en persartikelen. De betrokken merken werden zelfs aangeduid als wereldwijd bekend. Daarmee kon worden vastgesteld dat het commerciële succes van het oudere beeldteken al vóór de indiening van de merkaanvraag was aangetoond. Dit woog zwaar mee in het oordeel over kwade trouw.

Gelijkenis tussen merken: wanneer leidt dit tot kwade trouw?

Bij de beoordeling van kwade trouw is ook de mate van gelijkenis tussen het betwiste merk en het oudere teken van belang. Het Gerechtshof vergelijkt visuele, auditieve en begripsmatige gelijkenissen. Wanneer sprake is van een “opvallende gelijkenis”, is dat een zwaarwegend aanknopingspunt.

Relevant is bovendien het patroon van eerder commercieel gedrag. Als partijen al eerder tegenover elkaar hebben gestaan in merkrechtzaken, kan dat de intentie van de aanvrager nader inkleuren. In de aangehaalde zaak leidde dit tot de conclusie dat het betwiste merk niet paste binnen een eigen commerciële logica, maar erop was gericht mee te liften op de bekendheid van een ander kledingmerk.

Wat betekent dit voor jouw merkstrategie?

De belangrijkste les uit dit arrest is dat je ook zonder een ingeschreven merk succesvol een beroep op kwade trouw kunt doen. mits je kunt aantonen dat jouw teken in het handelsverkeer wordt gebruikt én dat de aanvrager daarvan op de hoogte was of behoorde te zijn. Commercieel succes en bekendheid van het kledingmerk kunnen daarbij doorslaggevend zijn.

Wat betekent dit in de praktijk?

Investeer in het documenteren en bewijzen van de bekendheid van je merk, ook vóór registratie. Denk aan catalogi, bewijs van vermarkte producten, persberichten en reclamecampagnes, aangevuld met omzetcijfers en andere bewijzen van bekendheid in de markt.

Tot slot is het van belang de merkstrategie van concurrenten actief te blijven volgen, ook nadat zij een merk hebben laten inschrijven. In de aangehaalde zaak leverde het parasitair gebruik van het merk ná de inschrijving een aanvullende aanwijzing van kwade trouw op. Jouw merk beschermen is daarmee geen eenmalige actie, maar een doorlopende taak.